EĞİTİM VE FARKINDALIK

Ağaç Nedir? Faydaları Nelerdir?

Ağacın Bakımı

Ağacın Sulanması

Toprak Seçimi

İnsanın Soluduğu Oksijen Miktarı

Ağacın Sağladığı Oksijen Miktarı

Su Kaynaklarının Korunması

Erezyonun Engellenmesi

Mavi Ladin

Yayılıcı Bitkiler

Neden Ahşap?

Ormanlarımız

Geri Dönüşüm

Makalelerimiz

 

 

 

 

FAYDALI BİLGİLER

TASARRUF EN KOLAY KAZANÇTIR

SONBAHAR DA AĞAÇLARDAN DÖKÜLEN KURU DAL VE YAPRAKLAR İLE BUDANAN DALLARI TOPRAKLA BULUŞTURARAK TOPRAĞI ZENGİNLEŞTİRELİM

"Her Atık Bir Hammadde"

Geri Dönüşümlü Ambalajlar Kullanalım

Dünyadaki Su Rezervleri Gün Geçtikçe Azalıyor Su Tasarrufuna Azami Özen Gösterelim

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Türkiye'de Erozyon

Dünya'da Erozyon

Türkiye'de ve Dünya'da Erozyonun Boyutu

TEMA Vakfı


TEMA Vakfı Detaylı Bilgi İçin Tıklayınız


TÜRKİYE' DE EROZYON MÜCADELE, AĞAÇLANDIRMA ve DOĞAL VARLIKLARI KORUMA VAKFI (TEMA)

TEMA Vakfı 1992 yılında, Hayrettin Karaca ve Nihat Gökyiğit tarafından kurulmuştur. Dünya çapında tanınan bir dendrolojist olan Hayrettin Karaca, yeni türler ve doğal hayatı incelerken, Türkiye'nin bin bir köşesini de ziyaret etme fırsatı bulmuştur. Gezileri sırasında yoğun erozyonu, bitki türlerinin yok oluşu, kuruyan çeşmeleri, yangınların kasıp kavurduğu ormanları gözlemleyen Hayrettin Karaca, doğanın tahrip ve yok olmasının önüne geçecek çalışmalar yapılması gerektiğine karar vererek, daha sonraları Toprak Dede olarak tanınmasına neden olan, ülkenin dört bir yanında bu sorunları dile getiren konuşmalar yapmaya başladı.
Bu durumu değerlendiren Hayrettin Karaca ve yakın arkadaşı Nihat Gökyiğit, bireysel çabalarla toplumun dikkatinin çekilemeyeceğini ve bir teşkilat içinde planlı, programlı hareket edilmesi gerektiği kararına vardılar ve TEMA Vakfı' nı kurdular. TEMA Vakfı' nın temel amacı Türkiye'nin geleceğini tehdit eden erozyon tehlikesi konusunda toplumsal duyarlılığı arttırmak ve etkin kamuoyu oluşturmaktır. TEMA' nın temel ilgi ve faaliyet alanları, toprak erozyonu, ormansızlaşma, tarım alanlarında verimlik ve biyoçeşitliliğin korunmasıdır.

TEMA kırsal kalkınma amaçlı erozyon önleme, mera ve havza ıslahı, ağaçlandırma projeler tasarlamakta ve uygulamaktadır. TEMA Vakfı, kamuoyunun ekosistemlere yönelik tehlikeler konusunda bilgilendirmek, bilinçlendirmek ve çözümler üretmesine yardımcı olmaktadır. Bu nedenle vakıf bütçesinin önemli bir bölümü TEMA projelerine ayrılmaktadır. TEMA'nın amaçları ve faaliyet alanları konusunda daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız, aşağıdaki bölümlerden yararlanabilirsiniz.

TEMA TARİHÇESİ

TEMA 12 Ekim 1992 tarihinde, Karaca Arboretum'un kurucusu, BM Çevre Ödülü sahibi Hayrettin Karaca ve Tekfen Holding kurucu ortaklarından, Türk-B.D.T. İş Konseyleri Başkanı Nihat Gökyiğit tarafından kurulmuştur.

1980 yılında Hayrettin Karaca'nın Türkiye'nin ilk özel arboretumunu kurması aynı zamanda TEMA düşüncesinin de başlangıcı olmuştur. Bitki toplamak amacıyla Türkiye' yi karış karış dolaşan Hayrettin Karaca, erozyon sorununun boyutlarını görünce, sorunun önemini herkese anlatmak ve kavratmak gerektiğine karar verir. 5 Ağustos 1992 tarihinde Cumhuriyet Gazetesinde yayınlanan bir röportajında Hayrettin Karaca, şunları söylemiştir: "Türkiye' nin denizlere, derelere, barajlara akıttığı toprağın içindeki değerler, madensel elementler ve gübrenin değeri Türkiye bütçesine eşit belki de. Eğer denizlere akıttığımız bu toprağı hesap edecek olursak, Türkiye' yi yeniden ihya ederiz. Bu kadar büyük bir toprak kaybı vardır Türkiye' nin, fakat biz bunu kayıp olarak hesap etmeyiz. Toprak için ölürüz, bir karış toprağı kimseye vermeyiz deriz, karışla vermeyiz ama kepçeyle veririz. Bugün Yeşilırmak, Kızılırmak, Doğu Karadeniz'deki bütün dereler bulanık değil çamur olarak akıyor. Çoruh'a dökülen bütün çaylar, Çoruh kayalarının üzerinden toprağı sökerek akıyor. Bu toprak benim değil artık, Rus toprağı. Batum bu giden topraklar yüzünden denizden 2.5 kilometre geride kalmış durumda. Kayalar bizim, toprak bizim değil."

Yakın dostu Nihat Gökyiğit ile beraber TEMA' yı kurarlar. Kuruluşa öncülük edenler sanayici olunca, kurucular da iş adamları arasından çıkar. Kurucular Heyeti'nin ihtişamlı listesine rağmen, TEMA oldukça mütevazı koşullarla hayata geçer. TEMA' nın ilk çalışanlarından biri olan ve TEMA Tanıtım ve Halkla İlişkiler Bölümü Başkanı ve Genel Müdür Yardımcısı Gülay Yaşin, o günleri şöyle anlatıyor:

"Yıl 1992. Ekim sonları. Tekfen Holding'de, TEMA Başkan Vekili Nihat Gökyiğit'i ziyaret ediyorum. Nihat Bey, bana büyük bir heyecanla hem TEMA' yı anlatıyor hem de hazırlanan broşürün son düzeltmelerini yapmaya çalışıyor. Böyle bir oluşumda görev almak istediğimi söyleyince beni Vakıf' a davet ediyor. Ertesi gün iş çıkışı bana verilen adrese gidiyorum. Hava soğuk ve adresi bulmakta bir hayli zorlanıyorum. Vakıf Merkezi olarak düşünülen küçük daireyi buluyorum. Hemen görüşmeye alıyorlar. Karşımda oturan beyaz sakallı, beyaz saçlı beyi daha önce hiç görmemiştim. Benimle iş mülakatı yapıyor ve bana sürekli "Bana kendini anlat" diyor. Ben de anlatıyorum. Kendisinin önce yazar olduğunu düşünüyor, sonra bir profesör olduğuna karar veriyorum. Ama o ne yazar, ne de profesör. Bana erozyonu anlatıyor, başlatmak istedikleri hareketi anlatıyor ve en sonunda, bugün gibi hatırladığım yüz ifadesiyle, inançla ve adeta gözleri dolarak; "Birgün bu vakıfta çalışıyor olmandan dolayı göğsün kabaracak" diyor. Onun Hayrettin Karaca olduğunu öğreniyorum. Bu görüşmeden bir gün sonra TEMA' nın ilk elemanı olarak göreve başladım. TEMA Vakfı'nın kuruluşunun öyküsünü dinledim. Sayın Hayrettin Karaca, Karaca Arboretum için bitki toplamak üzere Türkiye' yi köşe bucak dolaşmakta ve gezileri sırasında tanık olduğu erozyon olayını yakın çevresindekilere anlatmaktaymış. Yakın arkadaşı Nihat Gökyiğit onun anlattıklarından çok etkilenmiş ve bu sorunu çözmek ve bütün toplumla paylaşmak için bir vakıf kurma fikrini ortaya atmış. Bunun üzerine, Nihat Bey' in öncülüğü ile Cumhurbaşkanı, konuyla ilgili bakanlıklar, iş çevreleri, bilim adamları ziyaret edilmiş ve bu kişilerin de katılımı ile Vakıf kurulmuş. Ben TEMA'da göreve başladığımda, Levent' teki küçük dairede sadece yazı masası ve bir kaç sandalye vardı. Bilgisayar vb. büro malzemelerini zamanla bağışlarla sağladık. O günlerde kimse bırakın TEMA adını, ülkenin çölleşmeye başladığını bile fark etmemişti. Televizyonda, gazetelerde konunun ele alınması için büyük çaba sarf ediyorduk. Bazıları 'Ülkenin bu kadar çok sorunu varken, bir de erozyon mu çıktı?' diyordu. TEMA üyesi olmak, TEMA destekçisi olmak saygın bir kavram, bir prestij olmaktan çok uzaktı henüz." 1998 yılında 50.000 üye sayısına ulaşan, TEMA'nın kuruluş hikayesi işte böyle.

Kurucu Üyeler 

A - Gerçek Kişi Kurucu Üyeler


• SEMAHAT ARSEL
• AHMET OĞUZ DAĞDELEN
• S.MÜFİT ERBİLGİN
• NUMAT SABİT ESİN
• E. YALIM EREZ
• AHMET FİKRET EVYAP
• NİHAT GÖKYİĞİT
• SEVGİ GÖNÜL
• E. KAĞAN GÜRSEL
• MEHMET OSMAN KAVALA
• SUNA KIRAÇ
• ASIM KOCABIYIK
• RAHMİ M. KOÇ
• VEHBİ KOÇ
• ALİ KOÇMAN
• HALİS KOMİLİ
• H. AYDUK ESAT KORAY
• ENVER ÖREN
• AHMET ÖZKÖSEOĞLU
• SAKIP SABANCI
• AHMET SALAHOR
• ŞARIK TARA
• EROL USER
• SABRİ ÜLKER
• M. SELAHATTİN ÜZEL
• ORHAN YAVUZ
• RONA YIRCALI

B - Hükmi Şahıs Kurucu Üyeler


• AKFİL SANAYİİ VE TİCARET A.Ş.
• AKIN TEKSTİL A.Ş.
• AKSA AKRİLİK KİMYA SANAYİİ A.Ş.
• ALTINYILDIZ HOLDİNG A.Ş.
• ECZACIBAŞI HOLDİNG A.Ş.
• HAS OTOMOTİV TİCARET VE SANAYİİ A.Ş.
• HÜRRİYET GAZETECİLİK VE MATBAACILIK A.Ş.
• KALEBODUR SERAMİK SANAYİİ A.Ş.
• KARACA HOLDİNG A.Ş.
• MİLLİYET GAZETECİLİK A.Ş.
• ORTA ANADOLU TİC. VE SANAYİ İŞLETMELERİ T.A.Ş.
• SABAH YAYINCILIK A.Ş.
• SINAİ VE MALİ YATIRIMLAR HOLDİNG A.Ş.
• TATKO OTOMOBİL, LASTİK VE MAKİNE TİCARETİ T.A.Ş.
• TEKFEN HOLDİNG A.Ş.
• TÜRKPETROL VE MADENİ YAĞLAR T.A.Ş.



TEMA VAKFININ AMAÇ VE HEDEFLERİ

TEMA Vakfının Amaçları

• Ülkemizde doğal varlıkların ve çevre sağlığın korunması, erozyonla mücadele, toprak örtüsü ve toprağın korunması ve ağaçlandırmanın önemi hakkında kamuoyunu eğitmek ve bilinçlendirmek
• Erozyon felaketinin doğuracağı sonuçlar, alınacak önlemler konusunda halkımızı bilgilendirmek, bilinçlendirmek ve böylece oluşturulacak bilinçli ve etkin kamuoyu desteği ile hükümetleri erozyonla mücadelede, gerçekçi ve uygulanabilir politikalar üretme ve uygulamaya teşvik etmek
• Biyo çeşitlilik, toprak, su ve doğal çevrenin korunmasına ilişkin milli politikaların oluşturulmasına yardımcı olmak ve bu esaslardan ödün verilmemesi için mücadele etmek
• Ağaç ve orman sevgisini topluma mal etmek
• Hayvancılığın temeli olan çayır ve meraları koruyup, geliştirmek
• Doğal zenginliklerimizin bilinçsizce kullanılıp, geri dönüşümsüz bir şekilde yok olmasına izin vermeyerek, korumak, geliştirmek ve Türkiye'nin geleceğini güvenceye almak
• Çölleşmeyle mücadelede dünyaya örnek bir hareketi Türkiye' den başlatmak
• Doğal varlıkların, insan sağlığının, yeşil alanların, toprak ve bitki örtüsünün, ormanların, meraların korunması, geliştirilmesi ve yenilerinin teşkil edilmesini sağlamak için faaliyette bulunmak.  Bu amaçları gerçekleştirmek için gerekli teşkilatın oluşturulmasını, yasaların çıkmasını sağlamak ve gönüllü kuruluşların öncülüğünde toplumun bütün kesimlerinin desteği ile erozyonla mücadelenin ikinci bir İstiklal Savaşı kabul edilerek erozyon tehlikesi ile mücadele

TEMA Vakfı'nın Hedefleri

TEMA' nın hedefi öncelikle ulusumuza, onun temsilcilerine, siyasal partilere ve hükümetlere, resmi ve özel kuruluşlara, eğitim kurumlarına, basın yayın organlarına, toprak erozyonunun nedenlerini, vahim sonuçlarını ve ülkemizin çöl olma tehlikesini anlatmaktır. TEMA bu hedef doğrultusunda, siyasi güçleri, doğal varlıkların yok edilmesi ve erozyon sorununa çare bulmadan iktidar olamayacaklarına inandırma çabasındadır. Bu nedenle erozyon sorununa karşı duyarlı, bilinçli ve etkin bir kamuoyu oluşturmaya çalıştırmaktadır.

TEMA Vakfı, ülkemizin en değerli hazinelerinden birinin toprak olduğunun bilincindedir. Bu nedenle, orman, çayır, mera ve tarım alanlarının, su ve bitki gen kaynaklarının, doğanın korunması ve erozyonun önlenmesi konusunda, belli bir devlet politikasının gerekli ve zorunlu olduğuna inanmaktadır. Bu hedeflere ulaşmak ancak teknik yönden yeterli bir kadro, teşkilat ve mali imkanlarla mümkündür.

TEMA Vakfı, toprak erozyonu nedeniyle hızla yok olan tarım alanlarının ve meraların verimliliğinin arttırıldığı koşulda, kırdan kente göçün önlenebileceğine inanmaktadır.

TEMA VAKFI PROJELERİ

Toprak erozyonu, gelecek kuşakların karşı karşıya olacağı en önemli sorunlardan biri olacaktır. İnsan yaşamı, ormanların sağladığı su döngüsüne, toprak üretimine, doğal sistemin en önemli özelliklerinden biri olan biyoçeşitliliğe bağlıdır. Ormanların ortadan kalkması, toprak üretim döngüsünü kırmaktadır. İnsanların devreye girmelerinden önce, dünya üzerindeki ormanlar, otlaklar ve diğer ekosistemler yılda 150 milyar ton organik madde üretme kapasitesine sahipti. Yapılan son hesaplara göre insanlar bu kapasitenin % 12'sini yok etmişlerdir. Bugün işlenen toprağın büyük bir kısmı, fazla veya bilinçsiz ekilmekten verimsiz bir hal almıştır.

TEMA Vakfı, erozyonla mücadelede başarılı olabilmek için, alternatif geçim kaynakları sunularak kırsal alanda yaşayan insanların sosyal ve ekonomik yönden kalkındırılmaları gerektiğine inanmaktadır. Bu nedenle örnek olarak kırsal kalkınma amaçlı erozyon önleme projeleri, mera ıslah projeleri ve havza ıslah projeleri geliştirerek uygulamaya geçmiştir.

TEMA Vakfı bu amacını gerçekleştirmek için hedefler belirlemiştir. Belirlenen bu hedefler;

1. Kabiliyet sınıfları içerisinde, doğru arazi kullanılmasını temin etmek ve bu konuda örnek çalışmalar yapmak,
2. Havza bütünlüğü içerisinde havza ıslah tedbirleri ile birlikte, kırsal fakirliğin önlenmesini sağlamak ve bu konuda örnek çalışmalar yapmak,
3. Toprak erozyonu ve doğal varlıkların korunması konularında uygulanacak eğitim programına bilgi aktarmak,
4. Aşırı ve bilinçsiz hayvan otlatması nedeniyle bitki örtüsünün tahrip edildiği ve erozyona açık mera alanlarının ıslah edilmesi, yem bitkileri üretiminin yaygınlaştırılarak hayvancılığın geliştirilmesi ve isdihdam yaratılmasını temin etmek ve bu konuda örnek çalışmalar yapmak.

Bu amaçla TEMA Vakfı, Çevre Eğitimi, Kırsal Kalkınma Amaçlı Erozyon Önleme (Örnek Köy Projeleri), Mera Islahı, Mikro Havza Islahı ve Ağaçlandırma projeleri yürüterek, sivil toplumun toprak erozyonuna karşı duyarlılığını arttırmaya ve kırsal kesimin çözümler üretmesine yardımcı olmaya çalışmaktadır. TEMA Vakfı, bir sivil toplum kuruluşu olarak görevinin, sorunu teşhis etmekle sınırlı olmadığı ve toprak erozyonu konusunda alternatif çözümler üretmenin de gerekli olduğu düşüncesindedir.

TEMA Vakfı Projeleri, toprak erozyonunun yarattığı tehlikeleri teker teker ele almakta ve erozyonun doğurduğu sonuçlar için çözüm üretmeyi hedeflemektedir. TEMA Vakfı'nın projeleri, proje konularına göre şöyle sınıflandırılmaktadır:

Kırsal Kalkınma Amaçlı Erozyon Önleme Örnek Köy Projeleri

TEMA Vakfı, erozyonla mücadelede başarılı olabilmek için kırsal alanda yaşayan insanların sosyal ve ekonomik yönden kalkındırılmaları gerektiğine inanmaktadır. Bu amaçla TEMA Vakfı, her coğrafi bölgede, o bölgenin kırsal alanlarını örnekleyecek kriterlere sahip köy/ köyler belirleyerek, "Kırsal Kalkınma Modeli" oluşturacak "Örnek Uygulama Projeleri" geliştirerek, sponsor desteğinde uygulamaya koymuştur. Değişik coğrafi bölgeler tetkik edilip, mahalli köylülerle görüşülmekte, katılımcı köylerin listesi çıkarılarak programa alınmakta ve sponsor bulundukça projeleri hazırlanıp uygulamaya geçilmektedir.

TEMA Vakfı tarafından yürütülen kırsal kalkınma projeleri, erozyonla mücadelenin önemli bir ayağını teşkil ettiği gibi, gıda üretimi yönüyle kendi kendine yeterli ülke olabilmek için de, iyi bir organizasyon modeli oluşturmaktadır.

Erozyon Ve Korunma Yolları

Toprak Erozyonu : Toprak erozyonun oluşturan etmenler;
Toprağın Sular tarafından aşındırılması
Rüzgarlar
Bitki örtüsü
Buzullar
Sel
Yangın

Korunma yolları :

Ağaçlandırma, bitki örtüsü, baraj gölleri yapma,
Tarlalar eğime yatay sürülmeli
Ağaç kesimlerine karşı tedbirler

Copyright © enyesilankara.org Tüm hakkı saklıdır.